Browse By

Kính Hubble chụp Sao Thổ và Sao Hỏa khi chúng đến gần Trái Đất

Kính Thiên văn Không gian Hubble của NASA đã chụp được ảnh Sao Thổ và Sao Hỏa ở khoảng cách gần với Trái Đất nhất vào tháng 6 và tháng 7 vừa qua.

Hình ảnh Sao Thổ và Sao Hỏa được chụp bởi kính Hubble khi chúng gần đạt vị trí trực đối so với Trái Đất vào tháng 6 và tháng 7 vừa qua.

Hình ảnh Sao Thổ và Sao Hỏa được chụp bởi kính Hubble khi chúng gần đạt vị trí trực đối so với Trái Đất vào tháng 6 và tháng 7 vừa qua.

Hiện tại đang là mùa hè ở Bán cầu Bắc của Sao Thổ và mùa xuân ở Bán cầu Nam của Sao Hỏa. Hình ảnh từ kính Hubble cho thấy Trái Đất không phải là hành tinh duy nhất có những cơn bão mùa xuân và mùa hè hoành hành dữ dội.

Sự tăng cao ánh sáng Mặt Trời chiếu lên Bán cầu Bắc của Sao Thổ đã làm nóng bầu khí quyển, tạo nên một cơn bão lớn ở vùng cực của hành tinh này. Còn ở Sao Hỏa, một cơn bão bụi xuất hiện ở Bán cầu Nam và nhanh chóng trở thành một cơn bão bụi lớn bao trùm toàn bộ hành tinh.

Các hành tinh được chụp hình khi chúng gần đạt vị trí trực đối so với Trái Đất, là lúc Mặt Trời, Trái Đất và hành tinh này xếp thành hàng và Trái Đất nằm giữa chúng. Trong khoảng thời gian hành tinh đó ở vị trí trực đối, nó sẽ ở khoảng cách gần Trái Đất nhất trong một thời gian. Do ở vị trí gần nhau, hành tinh này trở nên sáng hơn mọi khi trên bầu trời.

Sao Thổ cùng các vệ tinh của mình được chụp bởi kính Hubble vào 06/06/2018. Hình ảnh: NASA, ESA, A. Simon (GSFC) and the OPAL Team, và J. DePasquale (STScI).

Sao Thổ cùng các vệ tinh của mình được chụp bởi kính Hubble vào 06/06/2018. Hình ảnh: NASA, ESA, A. Simon (GSFC) and the OPAL Team, và J. DePasquale (STScI).

Sao Hỏa cùng hai vệ tinh và các đặc điểm nổi bật nhìn thấy được khi quan sát từ Trái Đất, được chụp bởi kính Hubble vào 18/07/2018. Hình ảnh: NASA, ESA, and STScI.

Sao Hỏa cùng hai vệ tinh và các đặc điểm nổi bật nhìn thấy được khi quan sát từ Trái Đất, được chụp bởi kính Hubble vào 18/07/2018. Hình ảnh: NASA, ESA, and STScI.

Kính Hubble đã quan sát Sao Thổ vào ngày 6 tháng 6, khi nó cách Trái Đất khoảng 2,18 tỷ km, nó đạt vị trí trực đối vào ngày 27 tháng 6. Sao Hỏa được quan sát vào ngày 18 tháng 7, tại vị trí chỉ cách 59,4 triệu km so với Trái Đất, gần vị trí trực đối của nó vào ngày 27 tháng 7. Khoảng cách gần này khiến Sao Hỏa xuất hiện rực rỡ nhất trên bầu trời đêm kể từ khi nó đạt vị trí trực đối vào năm 2003.

Sao Thổ có những thay đổi rõ rệt theo mùa do độ nghiêng trục 27 độ của mình. Vào mùa hè ở Bán cầu Bắc, bầu khí quyển trở nên sôi sục hơn. Có một loạt các đám mây sáng có thể nhìn thấy gần Vùng Cực Bắc, là tàn dư của một cơn bão lớn đã tan rã. Các đám mây nhỏ nằm ở vùng vĩ độ giữa cũng có thể nhìn thấy được.

Những quan sát của Hubble cũng lý giải về một hình lục giác quanh Cực Bắc của Sao Thổ, một khu vực có gió ổn định và liên tục được phát hiện bởi sứ mệnh Voyager năm 1981. Hệ thống vành đai tuyệt đẹp của hành tinh này cũng tỏa sáng rực rỡ và đạt gần đến độ nghiêng tối đa của nó về phía Trái Đất.

Sao Thổ ở vị trí gần đạt trực đối với Trái Đất được chụp bởi kính Hubble. Hình ảnh: NASA, ESA, A. Simon (GSFC) and the OPAL Team, và J. DePasquale (STScI).

Sao Thổ ở vị trí gần đạt trực đối với Trái Đất được chụp bởi kính Hubble. Hình ảnh: NASA, ESA, A. Simon (GSFC) and the OPAL Team, và J. DePasquale (STScI).

Sao Hỏa cũng có mùa, một phần do độ trục nghiêng 25 độ, tương tự như độ nghiêng trục 23,5 độ của Trái Đất. Không giống như Trái Đất, quỹ đạo của Sao Hỏa có hình elip dẹt hơn, dẫn đến sự ảnh hưởng lớn hơn đến những thay đổi theo mùa của nó. Điểm gần nhất và xa nhất của nó đến Mặt Trời có khoảng cách chênh lệch nhau đến 19% (so với 3% của Trái Đất).

Trong mỗi năm Sao Hỏa, có những cơn bão bụi lớn vừa bao phủ một vùng có kích thước rộng như lục địa vừa kéo dài hàng tuần. Những cơn bão bụi quy mô toàn cầu kéo dài hàng tuần hoặc hàng tháng có xu hướng xảy ra vào mùa xuân và mùa hè ở Bán cầu Nam, khi Sao Hỏa đến gần Mặt Trời nhất và nhiệt độ ở mức tối đa để tạo ra gió.

Sao Thổ với hai vệ tinh của mình được kính Hubble chụp lại khi gần đạt vị trí cực đối của nó với Trái Đất. Hình ảnh: NASA, ESA, và STScI.

Sao Thổ với hai vệ tinh của mình được kính Hubble chụp lại khi gần đạt vị trí cực đối của nó với Trái Đất. Hình ảnh: NASA, ESA, và STScI.

Trong khi các tàu vũ trụ hiện quay quanh Sao Hỏa đang nghiên cứu về cơn bão ở độ cao thấp hơn, thì các quan sát của kính Hubble cho phép các nhà thiên văn nghiên cứu những thay đổi trong bầu khí quyển ở độ cao cao hơn. Các quan sát này kết hợp lại sẽ giúp các nhà hành tinh học hệ thống kiến thức tốt hơn về cách các cơn bão quy mô toàn cầu phát sinh trên hành tinh đỏ.

Anh Thư
theo Hubble Site

Ftvh – Vũ trụ trong tầm tay giữ bản quyền nội dung trên trang này.

Vui lòng ghi rõ nguồn khi sao chép hoặc đăng tải lại thông tin đến nơi khác.

Mọi chi tiết xin liên hệ thư điện tử: [email protected].