Ngày này năm xưa: Sao Diêm Vương chính thức có tên gọi

Ngày này năm xưa: Sao Diêm Vương chính thức có tên gọiNgày 1 tháng 5 năm 1930, cô bé Venetia Burney 11 tuổi sống ở Oxford, Anh Quốc nhận được £5 để đặt tên cho Sao Diêm Vương, hành tinh mới nhất và nằm xa nhất ở ngoài cùng của Hệ Mặt Trời vào lúc bấy giờ.

Đĩa hành tinh của Sao Diêm Vương trong màu sắc gần đúng được chụp bởi tàu vũ trụ New Horizons của NASA khi bay qua hành tinh lùn này vào ngày 14 tháng 7 năm 2015. Hình ảnh: NASA.
Đĩa hành tinh của Sao Diêm Vương trong màu sắc gần đúng được chụp bởi tàu vũ trụ New Horizons của NASA khi bay qua hành tinh lùn này vào ngày 14 tháng 7 năm 2015. Hình ảnh: NASA.

Venetia là con gái của mục sư Charles Fox Burney, một giáo sư diễn giải Kinh Thánh ở Đại học Oxford. Venetia cũng là cháu gái của Falconer Madan (1851 - 1935), thủ thư ở Thư viện Bodleian của Đại học Oxford.

Người anh trai của ông quản thư này là Henry Madan (1838 - 1901), thạc sĩ khoa học tại Đại học Eton, người mà đã đề xuất cái tên Phobos và Deimos cho hai vệ tinh của Sao Hỏa vào năm 1878.

Ngày 14 tháng 3 năm 1930, Falconer Madan đọc một bài báo trên tạp chí TIME về việc phát hiện hành tinh mới và ông nghĩ ngay đến cháu gái của mình, ông hỏi ý kiến cô bé và cô bé đã chọn tên Pluto, một vị thần cai quản địa ngục trong thần thoại La Mã.

Falconer Madan đã chuyển ý kiến này cho nhà thiên văn Herbert Hall Turner - người phát điện tín tại Đài thiên văn Lowell, ông ta thích điều này vì nó bắt đầu bằng chữ cái P trong tên Percival Lowell - người đề xuất việc tìm một hành tinh xa hơn Sao Hải Vương.

Clyde Tombaugh, người đã phát hiện ra Sao Diêm Vương, đang đứng cạnh chiếc kính thiên văn 9 inch tự thiết kế của ông tại Kansas vào năm 1930.
Clyde Tombaugh, trợ lý ở Đài quan sát Lowell tại Flagstaff, Arizona, Hoa Kỳ, đã khám phát ra Sao Diêm Vương vào ngày 18 tháng 2 cùng năm đó. Nhà thiên văn người Mỹ Percival Lowell đã khởi xướng cho việc tìm ra hành tinh xa hơn Sao Hải Vương. Ông đã tìm kiếm suốt từ năm 1905 đến 1916, nhưng không thành công.

Mười ba năm sau, năm 1929, Đài quan sát Lowell khánh thành với một chiếc kính thiên văn 13 inch mới và mướn anh thợ Clyde Tombaugh 23 tuổi về để làm việc ở nơi đây. Khoảng hơn một năm sau, ông đã tìm được một thiên thể xa hơn Sao Hải Vương nhưng gần hơn các ngôi sao, và đó chính là Sao Diêm Vương.

Suốt hơn 7 thập niên, từ năm 1930 đến 2006, chúng ta vẫn xem nó là hành tinh thứ 9 của Hệ Mặt Trời. Sau 2006, Sao Diêm Vương chính thức được tái phân loại là một hành tinh lùn, Hệ Mặt Trời từ đó chỉ còn 8 hành tinh.

Vào tháng 7 năm 2015, tàu vũ trụ New Horizons của NASA đã bay ngang hành tinh lùn Sao Diêm Vương và chụp nhiều hình ảnh chi tiết nhất từ trước đến nay về thiên thể xa xôi này.

Tuấn Anh
theo EarthSky
Powered by Blogger.