Danh mục các Thiên thể Messier

Danh mục các Thiên thể MessierThiên thể Messier là các thiên thể trong cuốn Danh mục các Thiên thể Messier được liệt kê và phát hành bởi nhà thiên văn học Charles Messier người Pháp từ năm 1771 đến năm 1781. Thiên thể Messier gồm những loại thiên thể phổ biến và dễ quan sát trên bầu trời, hầu hết nằm gần Trái Đất và tương đối sáng, được các nhà thiên văn nghiệp dư chọn làm tiêu điểm quan sát.

Tất cả hình ảnh của 110 thiên thể Messier. Hình ảnh: Michael A. Phillips.
Tất cả hình ảnh của 110 thiên thể Messier. Hình ảnh: Michael A. Phillips.

Charles Messier sinh ngày 26 tháng 6 năm 1730 tại Lorraine, nước Pháp. Vào năm 1744, lúc này ông được 14 tuổi, ông đã nhìn thấy một sao chổi lớn xuất hiện trên bầu trời Lorraine và bốn năm sau đó, tức là năm 1748, ông chứng kiến được hiện tượng Nhật thực vành khuyên. Có lẽ đó là những sự kiện gây cảm hứng lớn nhất đối với tình yêu thiên văn học cả đời của ông.

Vào năm 1751, nhờ vào tài viết lách của mình mà ông được một công việc trợ lý cho Joseph Delisle ở Đài quan sát Pairs. Đó là nơi Messier đã học tập và lưu trữ những quan sát thiên văn đầu tiên của mình, như là lần chuyển động vượt qua Mặt Trời của Sao Thủy vào năm 1753.

Chân dung Charles Messier ở tuổi 40. Họa sĩ: Ansiaume (1729 - 1786).
Chân dung Charles Messier ở tuổi 40. Họa sĩ: Ansiaume (1729 - 1786).
Vào thời điểm đó, việc phát hiện ra một sao chổi là rất đáng chú ý và giúp người phát hiện trở nên rất nổi tiếng. Năm 1757, khi các nhà thiên văn học bắt đầu tìm kiếm sao chổi Halley được dự đoán là sẽ trở lại trong năm đó. Messier cũng tham gia vào công việc tìm kiếm sao chổi, nhưng ông nhanh chóng nhận ra có nhiều thứ cản trở công việc tìm kiếm của mình: có nhiều thiên thể giống sao chổi nhưng lại nằm ở các vị trí cố định.

Vì thế, ông Messier bắt tay vào công việc biên soạn cuốn danh mục những thiên thể giống nhưng không phải sao chổi. Thiên thể đầu tiên được ông cho vào danh sách vào năm 1758 là Tinh vân Con cua. Trong quá trình soạn cuốn danh mục những thiên thể không phải là sao chổi, thì chính ông cũng bắt gặp hai sao chổi thật sự vào năm 1763 và 1764.

Cuốn Danh mục các Thiên thể Messier được xuất bản thành nhiều đợt, lần xuất bản vào năm 1771 với 45 thiên thể đầu tiên. Messier soạn ra được 103 thiên thể trong suốt cuộc đời của ông và xuất bản lần cuối vào năm 1781.

Vài năm sau đó, Tiến sĩ Helen Sawyer Hogg và Tiến sĩ Owen Gingerich đề xuất thêm vào vài thiên thể nữa là đủ 110 thiên thể, và Danh mục các Thiên thể Messier chúng ta biết ngày nay có 110 thiên thể.

Những thiên thể được Charles Messier quan sát và ghi chép tại Hôtel de Cluny (nay là Musée national du Moyen Âge), nghĩa là các thiên thể này chỉ quan sát tốt ở bán cầu bắc. Những thiên thể nổi bật ở bán cầu nam không được liệt kê vì ông không quan sát được chúng.

Chỉ một thời gian ngắn sau thì các nhà thiên văn học trên khắp thế giới biết tới cuốn danh mục này. Đây là bộ sưu tập những viên ngọc quý của rương kho báu bầu trời đêm, có thể quan sát được dễ dàng qua ống nhòm hoặc qua kính thiên văn cỡ nhỏ, thậm chí là bằng mắt thường với một số thiên thể khi quan sát ở nơi có bầu trời đêm tối và không bị ô nhiễm ánh sáng.

Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay xin hân hạnh giới thiệu đến các bạn loạt bài về những thiên thể Messier. Loạt bài này nói về các thiên thể Messier có bao gồm tọa độ của chúng trên bầu trời, thông tin về lịch sử quan sát và thông tin về khoa học của chúng.

Để chinh phục các thiên thể Messier thì cần phải kiên nhẫn. Nếu bạn quan sát mà thấy không đẹp tuyệt vời như những hình ảnh chụp thì đừng thất vọng, những tấm hình bởi các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp sẽ không như những gì bạn nhìn thấy qua các ống kính thiên văn nghiệp dư, mà hãy vui mừng vì bạn vừa bắt gặp được một thiên thể cách xa bạn vạn vạn dặm. Mời các bạn đón đọc loạt bài và quan sát chúng trên bầu trời đêm.

Dưới đây là danh sách các bài viết trong loạt bài, mời các bạn bấm vào và đọc.
Messier 1 - Tinh vân Con Cua
• Messier 3, cụm sao cầu
• Messier 4, cụm sao cầu
• Messier 5, cụm sao cầu

• Messier 6 - Cụm sao Hồ Điệp
• Messier 7 - Cụm sao Ptolemy
• Messier 8 - Tinh vân Lagoon
• Messier 9, cụm sao cầu
• Messier 10, cụm sao cầu

• Messier 11 - Cụm sao Vịt Trời
• Messier 12 - Cụm sao Gumball
• Messier 13 - Cụm sao Hercules
• Messier 14, cụm sao cầu
• Messier 15 - Cụm sao Pegasus

• Messier 16 - Tinh vân Đại Bàng
     * Cột sáng tạo
• Messier 17 - Tinh vân Omega
• Messier 18, cụm sao mở
• Messier 19, cụm sao cầu
• Messier 20 - Tinh vân Chẻ Ba

• Messier 21, cụm sao mở
• Messier 22, cụm sao cầu
• Messier 23, cụm sao mở
• Messier 24 - Đám mây sao Sagittarius
• Messier 25, cụm sao mở

• Messier 26, cụm sao mở
• Messier 27 - Tinh vân Dumbbell
• Messier 28, cụm sao cầu
• Messier 29, cụm sao mở
• Messier 30, cụm sao cầu

• Messier 31 - Thiên hà Andromeda
• Messier 32 - Thiên hà lùn Le Gentil
• Messier 33 - Thiên hà Triangulum
• Messier 34, cụm sao mở
• Messier 35, cụm sao mở

• Messier 36 - Cụm sao Pinwheel
• Messier 37, cụm sao mở
• Messier 38 - Cụm sao Starfish
• Messier 39, cụm sao mở

• Messier 40 - Hệ sao đôi Winnecke 4
• Messier 41, cụm sao mở
• Messier 42 - Tinh vân Orion
     * Cụm sao Trapezium
• Messier 43 - Tinh vân De Mairan
• Messier 44 - Cụm sao Beehive

• Messier 45 - Cụm sao Pleiades
     * Tinh vân Maia
     * Tinh vân Merope

• Messier 46, cụm sao mở
• Messier 47, cụm sao mở
• Messier 48, cụm sao mở
• Messier 49, thiên hà elip
• Messier 50, cụm sao mở

• Messier 51 - Thiên hà Whirlpool
• Messier 52, cụm sao mở
• Messier 53, cụm sao cầu
• Messier 54, cụm sao cầu
• Messier 55 - Sao Hoa hồng Mùa hè

• Messier 56, cụm sao cầu
• Messier 57 - Tinh vân Chiếc Nhẫn
• Messier 58, thiên hà xoắn ốc
• Messier 59, thiên hà elip
• Messier 60, thiên hà elip

• Messier 61, thiên hà xoắn ốc
• Messier 62, cụm sao cầu
• Messier 63 - Thiên hà Hoa Hướng Dương
• Messier 64 - Thiên hà Mắt Đen
     * Bộ ba thiên hà Leo
• Messier 65, thiên hà xoắn ốc

• Messier 66, thiên hà xoắn ốc
     * NGC 3628: Thiên hà Hamburger
• Messier 67 - Cụm sao Vua Cobra
• Messier 68, cụm sao cầu
• Messier 69, cụm sao cầu
• Messier 70, cụm sao cầu

• Messier 71, cụm sao cầu
• Messier 72, cụm sao cầu
• Messier 73, nhóm sao
• Messier 74 - Thiên hà Phantom
• Messier 75, cụm sao cầu

• Messier 76 - Tinh vân Dumbbell Nhỏ
• Messier 77 - Thiên hà Cetus A
• Messier 78, tinh vân phản xạ
• Messier 79, cụm sao cầu
• Messier 80, cụm sao cầu

• Messier 81 - Thiên hà Bode
• Messier 82 - Thiên hà Xì Gà
• Messier 83 - Thiên hà Pinwheel Phương Nam
• Messier 84, thiên hà thấu kính
• Messier 85, thiên hà thấu kính

• Messier 86, thiên hà thấu kính
• Messier 87 - Thiên hà Virgo A
• Messier 88, thiên hà xoắn ốc
• Messier 89, thiên hà elip
• Messier 90, thiên hà xoắn ốc

• Messier 91, thiên hà xoắn ốc
• Messier 92, cụm sao cầu
• Messier 93, cụm sao mở
• Messier 94 - Tinh vân Mắt Mèo
• Messier 95, thiên hà xoắn ốc

• Messier 96, thiên hà xoắn ốc
• Messier 97 - Tinh vân Con Cú
• Messier 98, thiên hà xoắn ốc
• Messier 99 - Thiên hà Coma Pinwheel
• Messier 100, thiên hà xoắn ốc

• Messier 101 - Thiên hà Pinwheel
• Messier 102 - Thiên hà Spindle
• Messier 103, cụm sao mở
• Messier 104 - Thiên hà Sombrero
• Messier 105, thiên hà elip

• Messier 106, thiên hà xoắn ốc
• Messier 107, cụm sao cầu
• Messier 108 - Thiên hà Surfboard
• Messier 109, thiên hà xoắn ốc
• Messier 110, thiên hà elip lùn

Thể loại thiên thể: 
• Cụm sao:
- cụm sao mở
- cụm sao cầu

• Thiên hà:
- thiên hà xoắn ốc
- thiên hà elip
- thiên hà vô định hình
- thiên hà thấu kính
- cụm thiên hà

• Tinh vân
- tinh vân phản xạ
- tinh vân hành tinh
- tinh vân tối

• Khác
- nhóm sao
- hệ sao đôi
- đám mây sao trong Ngân Hà
- vùng hình thành sao
- tàn dư siêu tân tinh
- khác

Ban biên tập Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay
Powered by Blogger.