Bầu trời trong tuần từ 26/03 đến 01/04/2018

Mặt Trăng trương huyền tròn dần, quan sát Sao Kim tỏa sáng rực rỡ ở gần chân trời hướng tây, lần Trăng xanh thứ hai trong năm không thể bỏ qua. Đó là tất cả những tiêu điểm quan sát bầu trời của tuần này, tuần cuối cùng của tháng 3 và tuần thứ 12 của năm 2018.

Bầu trời trong tuần từ 26/03 đến 01/04/2018.
Bầu trời trong tuần từ 26/03 đến 01/04/2018.

   Thứ hai, 26/03/2018 

Hôm nay Mặt Trăng đạt điểm cận địa, là điểm mà nó đến gần Trái Đất nhất trong tháng. Ở khoảng cách 369.104 km, gần hơn so với khoảng cách trung bình giữa Trái Đất và Mặt Trăng là 384.400 km.

Vì quỹ đạo của Mặt Trăng chuyển động quanh Trái Đất không phải là một đường tròn hoàn hảo, mà là một đường elip, vì thế khoảng cách giữa Mặt Trăng đến Trái Đất liên tục thay đổi. Trong tháng, Mặt Trăng sẽ đến điểm cận địa - điểm gần với Trái Đất nhất và điểm viễn địa - điểm xa Trái Đất nhất.

   Thứ ba, 27/03/2018 

Tối hôm nay khi màn đêm vừa buông xuống, hãy ra ngoài trời và nhìn cao về bầu trời hướng đông. Mặt Trăng tối hôm nay sẽ nằm trong khu vực chòm sao Cancer và cụm sao Messier 44 hay Cụm sao Beehive nổi tiếng.

Đồ họa: Stellarium, Chú thích: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
Đồ họa: Stellarium, Chú thích: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.

Thấp hơn Mặt Trăng một chút, là ngôi sao sáng Regulus của chòm sao Leo. Đây là ngôi sao sáng nhất của chòm sao Leo và được mệnh danh là Trái tim của Sư tử. Cũng như, hãy tìm ra cho mình những ngôi sao tạo thành dấu hỏi là cổ và đầu của Leo.

* Cancer: Con cua, hay Cự Giải. Leo: Sư tử.

   Thứ tư, 28/03/2018 

Tối hôm nay chớ bỏ lỡ màn giao hội đẹp mắt giữa Mặt Trăng và sao Regulus của chòm sao Leo. Trăng trương huyền gần tròn sẽ cách sao Regulus chỉ 2 thiên độ, nghĩa là bạn sẽ thấy chúng nằm gần nhau trên bầu trời.

Mặt Trăng nằm vào trong lòng của Leo, chú sư tử của bầu trời, vào buổi tối ngày 28 tháng 3. Đồ họa: Stellarium, Chú thích: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
Mặt Trăng nằm vào trong lòng của Leo, chú sư tử của bầu trời, vào buổi tối ngày 28 tháng 3. Đồ họa: Stellarium, Chú thích: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.

Mặt Trăng cùng sao Regulus và chòm sao Leo sẽ leo cao lên bầu trời cho đến nửa đêm và lặn thấp đi dần dần về chân trời hướng tây cho đến 3 giờ sáng thì lặn hẳn. Hình ảnh của buổi giao hội tối nay trông như Mặt Trăng nằm ở trái tim của chú sư tử nhà trời vậy.

   Thứ năm, 29/03/2018 

Chiều hôm nay, Sao Kim sẽ giao hội với Sao Hải Vương ở bầu trời hướng tây vào lúc hoàng hôn. Từ Việt Nam, vị trí của hai hành tinh chỉ cách xa nhau 3 phút cung, tức là nhỏ hơn 15% so với đường kính góc của Mặt Trăng trên bầu trời.

Tuy nhiên, bạn cứ biết rằng chúng đang nằm gần nhau trên bầu trời vậy thôi, chứ để quan sát được thì thật là không tưởng. Sao Hải Vương là hành tinh nằm nằm xa nhất trong Hệ Mặt Trời, bạn hoàn toàn không thể quan sát được nó bằng mắt thường, nếu quan sát qua kính thiên văn cũng chỉ thấy được nó như là một chấm xanh mờ nhạt.

Không sao, vậy thì cứ quan sát Sao Kim thôi nhé. Sao Kim là hành tinh sáng nhất trên bầu trời, nếu không có Mặt Trời và Mặt Trăng thì nó sẽ là thứ sáng nhất vòm trời. Với độ sáng biểu kiến là -3,34, bạn cứ nhìn về bầu trời hướng tây là sẽ thấy hành tinh này tỏa sáng chói lọi.

Đồ họa: Stellarium, Chú thích: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
Đồ họa: Stellarium, Chú thích: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.

Bật mí cho bạn nè. Thời gian này bạn sẽ quan sát Sao Kim không được lâu vì nó nhanh chóng lặn đi. Nhưng đây chỉ là sự bắt đầu. Sao Kim đang dần tiến đến thời gian quan sát tốt nhất trong năm của mình, nó sẽ ở lại lâu hơn và mọc cao hơn trên bầu trời qua mỗi đêm. Cho đến ngày 17 tháng 8, bạn sẽ quan sát được Sao Kim cho đến 21 giờ và đó là đêm quan sát Sao Kim tốt nhất trong năm nay.

* phút cung: Những thiên thể trên bầu trời chúng ta quan sát được đặt vào một hình cầu tưởng tượng bao quanh Trái Đất, được gọi là thiên cầu. Chia thiên cầu làm 360 phần bằng nhau, ta có mỗi phần là một độ. Mỗi thiên độ như vậy, chia nhỏ ra được 60 phút cung. Mỗi phút cung tiếp tục chia nhỏ ra sẽ được 60 giây cung.
* đường kính góc: kích thước biểu kiến của một thiên thể khi quan sát từ Trái Đất, chứ không phải kích thước thực tế của thiên thể đó ngoài không gian. Đường kính góc của Mặt Trăng là 31 phút cung, tức khoảng 1/2 độ.

   Thứ sáu, 30/03/2018 

Chúng ta đã đi đến hết tháng 3, tháng 4 sắp sửa tới. Vậy là sắp được chào đón mùa hè với dải Ngân Hà cùng chi chít những ngôi sao. Vì vậy, hãy cùng nhìn về bầu trời hướng tây một lần nữa để chào tạm biệt những chòm sao mùa đông nhé.

Lục giác mùa đông với các sao sáng từ các chòm sao: Rigel của Orion, Aldebaran của Taurus, Capella của Auriga, Castor và Pollux của Gemini, Procyon của Canis Minor và Sirius của Canis Major; sẽ tỏa sáng ở bầu trời hướng tây ngay khi màn đêm vừa buông xuống.

* Orion: Thợ săn, hay Lạp Hộ. Taurus: Bò vàng, hay Kim Ngưu. Auriga: Người đánh xe, hay Ngự Phu. Gemini: Hai anh em, hay Song Tử. Canis Minor: Chó nhỏ, hay Tiểu Khuyển. Canis Major: Chó lớn, hay Đại Khuyển.

> Bài chi tiết: Lục giác mùa đông.

   Thứ bảy, 31/03/2018 

Và đây rồi, sự kiện đáng chú ý nhất trong tuần này. Mặt Trăng sẽ đạt Pha Trăng tròn vào tối nay, cụ thể là lúc 19 giờ 38 phút ngày 31 tháng 3 năm 2018.

Mặt Trăng sẽ nằm gần như đối diện với Mặt Trời. Khi đêm xuống, bạn sẽ quan sát được Mặt Trăng đầy đủ mọc lên chân trời hướng đông từ sau hoàng hôn, lên cao nhất vào nửa đêm và lặn xuống chân trời hướng tây từ trước bình minh.

Mặt Trăng tối nay sẽ mọc lên từ 18:10 ở chân trời hướng đông, lên cao nhất vào lúc 00;12, lặn ở chân trời hướng tây lúc 05:28 sáng hôm sau. Pha Trăng tròn tháng Hai âm lịch này, Mặt Trăng sẽ cách chúng ta 378 ngàn cây số, và nằm trong chòm sao Virgo.

Trăng tròn tháng 3 dương lịch được người bản địa Hoa Kỳ gọi là Trăng Sâu (Worm Moon), đây là lần trăng tròn cuối cùng mùa đông, vào lúc này những con giun đất bắt đầu chui ra khỏi mặt đất vì mùa đông đã qua. Các tên gọi khác gồm Trăng Quạ (Crow Moon), Trăng Đường (Sugar Moon), Trăng Thuần khiết (Chaste Moon).

KHÔNG CHỈ CÓ THẾ. Trăng tròn hôm nay được gọi là Trăng xanh, bởi vì nó là lần Trăng tròn thứ hai trong cùng một tháng dương lịch. Trăng xanh không phải Mặt Trăng bị biến đổi thành màu xanh mà nó chỉ đơn giản là tên gọi cho thấy sự hiếm gặp của nó. Năm 2018 có hai lần Trăng xanh, lần trước vào ngày 31 tháng 1 năm 2018.

* Virgo: Trinh nữ, hay Xử Nữ.

> Bài chi tiết: Trăng xanh là gì?

   Chủ nhật, 01/04/2018 

Xin chào tháng 4. Hôm nay Sao Thủy sẽ đạt giao hội trong. Tức là nó sẽ nằm thẳng hàng và nằm giữa so với Mặt Trời và Trái Đất. Chúng ta sẽ không quan sát được Sao Thủy vì nó xuất hiện vào ban ngày. Nếu Sao Thủy có người sinh sống, hôm nay họ sẽ quan sát được Trái Đất rõ ràng nhất vì hành tinh của chúng ta đạt vị trí trực đối so với họ.

Vị trí giao hội trong của Sao Thủy. Đồ họa: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.
Vị trí giao hội trong của Sao Thủy. Đồ họa: Ftvh - Vũ trụ trong tầm tay.

Đó là những sự kiện quan sát đáng chú ý của tuần này, chúc các bạn có những đêm đầy sao để được chiêm ngưỡng rương châu báu lấp lánh vĩ đại của tự nhiên. Những sự kiện thiên văn trong năm 2018, được ghi chú đầy đủ tại Lịch thiên văn năm 2018. Mời bạn truy cập tại địa chỉ: https://lichthienvan.com/.

Quang Niên
Powered by Blogger.